Ομοσπονδία Συλλόγων Βορειοδυτικής Δωρίδας: «Πράξη δικαιοσύνης» η στοχευμένη χρηματοδότηση της ορεινής Δωρίδας από την ΟΧΕ

Την έντονη ανησυχία και την κατηγορηματική αντίθεσή της σε κάθε σχεδιασμό που οδηγεί σε οριζόντια κατανομή των πόρων της Ολοκληρωμένης Χωρικής Επένδυσης Ορεινών Όγκων στο σύνολο του Δήμου Δωρίδος εκφράζει η Ομοσπονδία Συλλόγων Βορειοδυτικής Δωρίδας, με ψήφισμα διαμαρτυρίας και διεκδίκησης.

Η Ομοσπονδία, η οποία εκπροσωπεί 17 πολιτιστικούς συλλόγους ορεινών οικισμών των Βαρδουσίων, υπογραμμίζει ότι η ΟΧΕ Ορεινών Όγκων δεν αποτελεί γενικό χρηματοδοτικό εργαλείο για το σύνολο της δημοτικής επικράτειας, αλλά εξειδικευμένη παρέμβαση για την αντιμετώπιση των γεωγραφικών αποκλεισμών, της δημογραφικής συρρίκνωσης και της ερημοποίησης των πλέον απομονωμένων περιοχών.

Σύμφωνα με την Ομοσπονδία, οι 17 οικισμοί της Βορειοδυτικής Δωρίδας αποτελούν τον «σκληρό πυρήνα» της ορεινότητας του Δήμου, καθώς καλύπτουν το 35,2% της έκτασής του και βρίσκονται στην καρδιά των Βαρδουσίων, με υψόμετρα που ξεπερνούν τα 650 μέτρα και, στις περισσότερες περιπτώσεις, κυμαίνονται από 800 έως 1.250 μέτρα. Παράλληλα, επισημαίνεται η δύσκολη προσβασιμότητα, οι μεγάλες αποστάσεις από αστικά κέντρα και οι δυσμενείς κλιματολογικές συνθήκες, που καθιστούν την καθημερινότητα των κατοίκων ιδιαίτερα απαιτητική.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στη δημογραφική κατάσταση της περιοχής, με την Ομοσπονδία να τονίζει ότι οι οικισμοί έχουν χάσει περίπου το ένα τρίτο του πληθυσμού τους την τελευταία εικοσαετία. Όπως σημειώνεται, η ΟΧΕ αποτελεί ίσως την τελευταία ευκαιρία για τη διάσωση και αναζωογόνηση του ορεινού χώρου.

Στο ψήφισμα γίνεται λόγος και για ώριμες προτάσεις που έχουν προκύψει μέσα από πολυετή διαβούλευση και τα αναπτυξιακά συνέδρια της Ομοσπονδίας. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η ολοκλήρωση και λειτουργία του Βοτανικού Κήπου Δωρίδας, η αξιοποίηση της μελέτης για δίκτυο μονοπατιών μήκους 68 χιλιομέτρων, που θα συνδέει τα χωριά και το Καταφύγιο Παναγίας με το Ε4, καθώς και παρεμβάσεις που αφορούν μουσεία, μύλους, ελικοδρόμια και άλλες τοπικές υποδομές.

Η Ομοσπονδία ζητά τον τερματισμό της εξίσωσης ανομοιογενών περιοχών, υποστηρίζοντας ότι οι ανάγκες των Βαρδουσίων δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται με τον ίδιο τρόπο όπως εκείνες ημιορεινών ή παραλιακών ζωνών. Παράλληλα, ζητά διαφάνεια και δημοσιοποίηση των κριτηρίων επιλογής των έργων, ουσιαστική διαβούλευση με την Τοπική Ομάδα Διακυβέρνησης της ΟΧΕ και τις τοπικές κοινότητες, καθώς και ένα τεχνοκρατικά τεκμηριωμένο σχέδιο δράσης.

Όπως τονίζεται στο ψήφισμα, η πλειονότητα των πόρων πρέπει να κατευθυνθεί στον «σκληρό πυρήνα» των 17 ορεινών οικισμών, με προτεραιότητα στην ωρίμανση και υλοποίηση έργων που έχουν ήδη αναδειχθεί από την τοπική κοινωνία.

Κλείνοντας, η Ομοσπονδία Συλλόγων Βορειοδυτικής Δωρίδας σημειώνει ότι η διεκδίκηση των πόρων της ΟΧΕ δεν αποτελεί αίτημα ελεημοσύνης, αλλά «πράξη δικαιοσύνης» για έναν τόπο που, όπως αναφέρει, έχει προσφέρει διαχρονικά στο Έθνος και συνεχίζει να δίνει αγώνα για να κρατήσει ζωντανά τα χωριά του.

Αναλυτικά το ψηφισμα:

Ψήφισμα διαμαρτυρίας και διεκδίκησης Της Ομοσπονδίας Συλλόγων
Βορειοδυτικής Δωρίδας
Εκπροσωπώντας 17 Πολιτιστικούς Συλλόγους Ορεινών Οικισμών των Βαρδουσίων

Θέμα Δίκαιη κατανομή των πόρων της ΟΧΕ Ορεινών Όγκων:

Προτεραιοποίηση των πραγματικά ορεινών, δυσπρόσιτων και αραιοκατοικημένων οικισμών της ΔωρίδαςΗ Ομοσπονδία μας, ως θεσμικός εκφραστής των 17 ιστορικών κοινοτήτων της Βορειοδυτικής Δωρίδας, εκφράζει την έντονη ανησυχία και την κατηγορηματική αντίθεσή της σε κάθε σχεδιασμό που τείνει προς έναν οριζόντιο, ισοπεδωτικό διαμοιρασμό των κονδυλίων της Ολοκληρωμένης Χωρικής Επένδυσης Ορεινών Όγκων στο σύνολο του Δήμου Δωρίδας.

Επισημαίνουμε ότι:

1. Η φιλοσοφία της ΟΧΕ δεν είναι γενική χρηματοδότηση
   Η ΟΧΕ Ορεινών Όγκων, βάσει των κατευθυντήριων γραμμών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας, αποτελεί ένα εξειδικευμένο εργαλείο παρέμβασης. Δεν είναι ένα «γενικό ταμείο» για το σύνολο της δημοτικής επικράτειας.Σχεδιάστηκε αποκλειστικά για την άρση των γεωγραφικών αποκλεισμών, την ενίσχυση της δημογραφικής ανθεκτικότητας και την ανάσχεση της ερημοποίησης των πλέον απομονωμένων περιοχών.Οποιαδήποτε διοχέτευση πόρων σε περιοχές με αστικά ή παραλιακά χαρακτηριστικά αλλοιώνει τον σκοπό του προγράμματος.
2. Η Βορειοδυτική Δωρίδα ως «σκληρός πυρήνας» ορεινότητας
   Οι 17 οικισμοί μας, στην καρδιά των Βαρδουσίων, αποτελούν το 35,2% της έκτασης του Δήμου, δηλαδή 355 τ.χλμ., και πληρούν στο ακέραιο τα αυστηρά κριτήρια της ΕΛΣΤΑΤ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης
   .Υψόμετρο και ανάγλυφο: Βρίσκονται σε υψόμετρο άνω των 650 μέτρων, με τους 14 οικισμούς να βρίσκονται μεταξύ 800 και 1.250 μέτρων, με έντονο ανάγλυφο και εξαιρετικά δύσκολη προσβασιμότητα.
   Πληθυσμιακή κατάρρευση: Η περιοχή μας βρίσκεται σε κρίσιμο σημείο δημογραφικής γήρανσης και συρρίκνωσης, έχοντας χάσει το ένα τρίτο του πληθυσμού της την τελευταία εικοσαετία.
   Γεωγραφική απομόνωση: Η απόσταση των οικισμών από τα αστικά κέντρα κυμαίνεται από 70 έως 115 χιλιόμετρα, φτάνοντας ακόμη και τις 2,5 ώρες οδήγησης. Σε συνδυασμό με τις δυσμενείς κλιματολογικές συνθήκες και το δύσκολο οδικό δίκτυο, η διαβίωση καθίσταται άθλος επιβίωσης.
   • 3. Αναπτυξιακή ωριμότητα και πορίσματα συνεδρίων
     Το 20ό Συνέδριο της Ομοσπονδίας, που πραγματοποιήθηκε στο Υψηλό Χωριό το 2024, κατέδειξε ότι η ΟΧΕ είναι ίσως η τελευταία ευκαιρία για τη διάσωση του ορεινού χώρου.Διαθέτουμε ώριμες προτάσεις που έχουν προκύψει μέσα από πολυετή διαβούλευση και τα συνέδριά μας:
     Βοτανικός Κήπος Δωρίδας: Ένα έργο-πνοή που πρέπει επιτέλους να ολοκληρωθεί και να καταστεί λειτουργικό.
     Δίκτυο Μονοπατιών 68 χλμ.: Μια έτοιμη μελέτη, από το 2002, για τη σύνδεση των χωριών και του Καταφυγίου Παναγίας με το Ε4, η οποία θα δώσει την απαραίτητη ώθηση στον εναλλακτικό τουρισμό.
     Μελέτες Πολιτιστικών Συλλόγων και Τοπικών Κοινοτήτων: Αφορούν μουσεία, μύλους, ελικοδρόμια και άλλες παρεμβάσεις, που μπορούν εύκολα να ωριμάσουν και να προωθηθούν προς υλοποίηση. Ζητούμε: Τερματισμό της εξίσωσης ανομοιογενών περιοχών Είναι στρατηγικό λάθος και κατάφωρη αδικία να εξισώνονται οι ανάγκες των Βαρδουσίων με αυτές ημιορεινών ή παραλιακών ζωνών. Η «ορεινότητα» δεν μπορεί να χρησιμοποιείται ως πρόσχημα για την απορρόφηση κονδυλίων από περιοχές χωρίς τα ίδια αντικειμενικά εμπόδια. Διαφάνεια και δημοσιοποίηση κριτηρίων Απαιτούμε την άμεση δημοσιοποίηση των κριτηρίων επιλογής των έργων και των προτεραιοτήτων που θέτει η Δημοτική Αρχή. Ουσιαστική διαβούλευση Η Τοπική Ομάδα Διακυβέρνησης της ΟΧΕ οφείλει να συνεργαστεί θεσμικά με την Ομοσπονδία και τις Τοπικές Κοινότητες, ενσωματώνοντας τα πορίσματα των αναπτυξιακών μας συνεδρίων. Στοχευμένο σχέδιο δράσης Ζητούμε ένα τεχνοκρατικά τεκμηριωμένο πλάνο, μακριά από πολιτικές σκοπιμότητες, που θα κατευθύνει την πλειονότητα των πόρων στον «σκληρό πυρήνα» των 17 ορεινών οικισμών και θα δίνει προτεραιότητα στην ωρίμανση των έργων της περιοχής μας.Με βαριά κληρονομιά το ήθος και την αυταπάρνηση πλήθους ηρώων, όπως ο Ι. Μακρυγιάννης, ο Αθ. Διάκος και ο Ι. Φαρμάκης, οι ορεινοί Δωριείς συνεχίζουν να φυλάττουν Θερμοπύλες.Είναι χρέος της Πολιτείας να μην απαντά με αδιαφορία στην ηρωική επιμονή μας να κρατάμε τα χωριά μας ζωντανά. Η διεκδίκηση των πόρων της ΟΧΕ δεν είναι αίτημα ελεημοσύνης, αλλά πράξη δικαιοσύνης για έναν τόπο που προσέφερε τα πάντα στο Έθνος. Για την Ομοσπονδία Συλλόγων Βορειοδυτικής Δωρίδας Το Διοικητικό Συμβούλιο