ΙΝΣΕΤΕ: Μόλις το 1,1 % των τουριστικών εισπράξεων η Στερεά

Μία σημαντική αντίφαση αναδεικνύεται από τις μελέτες του Ινστιτούτου του Συνδέσμου Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων (ΙΝΣΕΤΕ) για την πορεία του ελληνικού τουρισμού.

Παρά τη συνεχή ανάπτυξη του κλάδου σε εθνικό επίπεδο, η Στερεά Ελλάδα εξακολουθεί να συγκεντρώνει ένα εξαιρετικά περιορισμένο ποσοστό των συνολικών τουριστικών εισπράξεων, παρά το γεγονός ότι διαθέτει προορισμούς διεθνούς αναγνωρισιμότητας, με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα τους Δελφούς.Τα στοιχεία των περιφερειακών εκθέσεων αποτυπώνουν μια εικόνα που δημιουργεί προβληματισμό για τις αναπτυξιακές δυνατότητες της περιοχής και την αποτελεσματικότητα της μέχρι σήμερα τουριστικής αξιοποίησής της.

Μόλις το 1,1% των τουριστικών εισπράξεων στη Στερεά

Η περιορισμένη συμμετοχή της Στερεάς Ελλάδας στην τουριστική οικονομία της χώρας επιβεβαιώνεται και από τα νεότερα στοιχεία του ΙΝΣΕΤΕ για το 2025, τα οποία δημοσιοποιήθηκαν το 2026.Σύμφωνα με τη μελέτη «Ποιος πάει πού; Πόσο μένει; Πόσα ξοδεύει;», οι ταξιδιωτικές εισπράξεις στη Στερεά Ελλάδα διαμορφώθηκαν στα 243 εκατομμύρια ευρώ, έναντι 219 εκατομμυρίων το 2024, καταγράφοντας αύξηση περίπου 11%.Παρά τη βελτίωση αυτή, η Περιφέρεια εξακολουθεί να συγκεντρώνει μόλις το 1,1% των συνολικών ταξιδιωτικών εισπράξεων της χώρας, οι οποίες έφτασαν τα 22,6 δισεκατομμύρια ευρώ.
Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η μέση δαπάνη ανά διανυκτέρευση, η οποία στη Στερεά Ελλάδα ανήλθε στα 110 ευρώ, έναντι περίπου 99 ευρώ το 2024, σημειώνοντας αύξηση 11%. Μάλιστα, η επίδοση αυτή ξεπερνά τον πανελλαδικό μέσο όρο των 97 ευρώ.Τα στοιχεία δείχνουν ότι, αν και η Στερεά Ελλάδα προσελκύει περιορισμένο μερίδιο του εισερχόμενου τουρισμού, η ημερήσια δαπάνη όσων την επισκέπτονται είναι σχετικά υψηλή.Το ζητούμενο, επομένως, δεν είναι μόνο η προσέλκυση περισσότερων επισκεπτών, αλλά και η αξιοποίηση αυτής της δυναμικής, ώστε η Περιφέρεια να διεκδικήσει μεγαλύτερο μερίδιο από τα συνεχώς αυξανόμενα τουριστικά έσοδα της χώρας.

Το παράδοξο της Φωκίδας

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η περίπτωση της Φωκίδας, η οποία διαθέτει τους Δελφούς, έναν από τους σημαντικότερους αρχαιολογικούς χώρους της Ελλάδας και έναν προορισμό με παγκόσμια αναγνωρισιμότητα.Στις αναλυτικές εκθέσεις του ΙΝΣΕΤΕ καταγράφεται ότι σχεδόν το σύνολο της επισκεψιμότητας των αρχαιολογικών χώρων της Στερεάς Ελλάδας συγκεντρώνεται στη Φωκίδα, κυρίως λόγω των Δελφών.Είναι χαρακτηριστικό ότι, σύμφωνα με παλαιότερη μελέτη του Ινστιτούτου, η Φωκίδα συγκέντρωνε το 98,9% των επισκέψεων στους αρχαιολογικούς χώρους της Περιφέρειας κατά την εξεταζόμενη περίοδο.Πρόκειται για ένα εντυπωσιακό ποσοστό, το οποίο αναδεικνύει τη μοναδική θέση των Δελφών στον πολιτιστικό τουρισμό της Στερεάς Ελλάδας.Ωστόσο, η μεγάλη επισκεψιμότητα ενός αρχαιολογικού χώρου δεν συνεπάγεται αυτομάτως ανάλογο αριθμό διανυκτερεύσεων ή αντίστοιχα έσοδα για τις τοπικές επιχειρήσεις.Αυτό αποτελεί και το κεντρικό αναπτυξιακό ζητούμενο για τη Φωκίδα, δηλ κατά πόσο ο μεγάλος αριθμός επισκεπτών των Δελφών μετατρέπεται σε ουσιαστική οικονομική δραστηριότητα για την Άμφισσα, την Ιτέα, το Γαλαξίδι, τη Δεσφίνα και την ευρύτερη περιοχή.Οι διαθέσιμες περιφερειακές μελέτες δεν παρέχουν πλήρη, αυτοτελή καταγραφή της ταξιδιωτικής δαπάνης ανά Περιφερειακή Ενότητα, γεγονός που δυσκολεύει την ακριβή αποτίμηση του οικονομικού αποτυπώματος του τουρισμού ειδικά στη Φωκίδα.

Από την επίσκεψη στη διαμονή

Η ενίσχυση της διάρκειας παραμονής των επισκεπτών αποτελεί μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις για την τοπική τουριστική οικονομία.Οι Δελφοί έχουν τη δυνατότητα να λειτουργήσουν ως αφετηρία για την ανάδειξη ενός ευρύτερου τουριστικού προϊόντος, που θα συνδυάζει τον πολιτισμό, τη θάλασσα, τη φύση, τη γαστρονομία και τις δραστηριότητες αναψυχής.Η Ιτέα και το Γαλαξίδι, οι ορεινοί προορισμοί της Παρνασσίδας, τα παραδοσιακά χωριά της Δωρίδας και η λίμνη του Μόρνου μπορούν να αποτελέσουν συμπληρωματικούς πόλους έλξης.Για να επιτευχθεί όμως αυτό, απαιτούνται συντονισμένη τουριστική προβολή, βελτίωση των υποδομών, ανάπτυξη οργανωμένων εμπειριών και ενίσχυση της σύνδεσης μεταξύ των προορισμών.Το ζητούμενο δεν είναι μόνο να αυξηθούν οι επισκέψεις, αλλά και να παραμείνει μεγαλύτερο μέρος της τουριστικής δαπάνης στις τοπικές επιχειρήσεις.

Η πανελλαδική εικόνα

Σε επίπεδο χώρας, οι μελέτες του ΙΝΣΕΤΕ καταγράφουν τη μεγάλη συγκέντρωση του εισερχόμενου τουρισμού σε συγκεκριμένες Περιφέρειες.
Η Αττική, το Νότιο Αιγαίο, η Κεντρική Μακεδονία, η Κρήτη και τα Ιόνια Νησιά συγκεντρώνουν τη συντριπτική πλειονότητα των τουριστικών επισκέψεων και εισπράξεων.Ενδεικτικά, το 2023 καταγράφηκαν συνολικά 36,1 εκατομμύρια επισκέψεις στις ελληνικές Περιφέρειες, έναντι 31,4 εκατομμυρίων το 2022, σημειώνοντας αύξηση 15,2%.Μόνο η Αττική προσέλκυσε περίπου 7,9 εκατομμύρια επισκέψεις, το Νότιο Αιγαίο 7 εκατομμύρια και η Κεντρική Μακεδονία 6,6 εκατομμύρια.Τα δεδομένα αναδεικνύουν τις έντονες περιφερειακές ανισότητες στην κατανομή της τουριστικής δραστηριότητας.Για τη Στερεά Ελλάδα και ιδιαίτερα τη Φωκίδα, το μεγάλο στοίχημα των επόμενων ετών είναι η καλύτερη αξιοποίηση των υπαρχόντων συγκριτικών πλεονεκτημάτων, ώστε η διεθνής αναγνωρισιμότητα των Δελφών να συνοδευτεί από ισχυρότερο και περισσότερο διαρκές οικονομικό όφελος για το σύνολο της περιοχής.