Πως διάβασα τα αποτελέσματα των εκλογών στο ΠΑΣΟΚ.

Σε μια κοινωνία που βλέπει γύρω της συστηματικά αδικίες, ενίσχυση της ψαλίδας πλούτου και φτώχειας, αναπτυξιακή διαδικασία, ειδικά στην περιφέρεια, χαμένη στο διάστημα, σε μια κοινωνία που ζει με την άρνηση και απαξία της πολιτικής, έχει σημασία, για όσους ενδιαφέρονται, να μιλήσουμε για τον ρόλο των προοδευτικών κομμάτων και των στελεχών τους.  

Οι εσωκομματικές εκλογές στο ΠΑΣΟΚ προήλθαν από την αμφισβήτηση των πέντε συνυποψήφιων του, μετά τα αποτελέσματα των ευρωεκλογών που δεν καταφέραμε – ήταν ο μεσοπρόθεσμος στόχος – να περάσουμε το ΣΥΡΙΖΑ του Κασσελάκη, με όλα τα εσωτερικά προβλήματα του συστήματος αυτού.

Ήταν ορθή η αμφισβήτηση Ανδρουλάκη ή οι υποψήφιοι βιαστήκαν να θέσουν θέμα πριν ο ίδιος προλάβει να πάει στις επόμενες εθνικές εκλογές;

Το αποτέλεσμα νομίζω, ισχυρή και καθαρή επικράτηση Ανδρουλάκη, δείχνει πως κατ αρχάς  και στο ελάχιστο η όλη διαδικασία έγινε πολιτικά άγαρμπα, δηλαδή έφερε συμπάθεια προς το αμφισβητούμενο πρόσωπο που καν δεν είχε ολοκληρώσει την προβλεπόμενη θητεία του. Από το άλλο άκρο της ανάγνωσης η όλη διαδικασία, η οποία διαδικαστικά έγινε απόλυτα συντεταγμένα χωρίς τα ευτράπελα που βλέπουμε σήμερα στο ΣΥΡΙΖΑ, έφερε τα θέματα της κομματικής συλλογικότητας και της καθαρής πολιτικής θέσης στο προσκήνιο των βημάτων εφεξής.

Από τις μεγαλύτερες προκλήσεις αυτών των εκλογών – γιατί η πολιτική συγκυρία το απαιτούσε – ήταν το πόσος κόσμος θα έρθει στον α και β γύρο να ψηφίσει και το πολιτικό αφήγημα των υποψηφίων. Η αναγκαία μάχη ιδεών, απόψεων, προγραμματικού λόγου και η επίσης αναγκαία υποχώρηση της μάχης μηχανισμών. 

Οι προηγούμενες εσωκομματικές του 2021 με αυτές του 2024 δεν σηματοδότησαν ισχυρή ροή κόσμου από το σώμα του καναπέ, κόσμου προοδευτικού αλλά απογοητευμένου ή και με την δική του ευθύνη απέχοντα από τα Κοινά. Αυτό είναι το πρώτο στοιχείο που θα πρέπει να μας απασχολήσει εκτενώς. Δεν είναι ισχυρός ο προγραμματικός, πολιτικός μας λόγος, δεν αγγίζει η στρατηγική μας την κοινωνία και τους νέους ανθρώπους εκτός κομματικών μηχανισμών ή είναι τόσο ισχυρή η απαξία της πολιτικής; Η ανάγνωση της αλήθειας των πραγμάτων είναι όμως αναγκαία πράξη πολιτικής επιβίωσης. 

Κυριάρχησαν οι Ιδέες, ο πολιτικός προσανατολισμός των υποψηφίων και των ρευμάτων  ή οι μηχανισμοί και οι φίλοι αυτών; Εδώ έχει ενδιαφέρον καθώς υπήρξε η μάχη των απόψεων του «πολιτικού κέντρου» και μιας περισσότερο κεντροαριστερής πολιτικής, με έμφαση στο αριστερής, που έθεσε τα ζητήματα συγκέντρωσης πλούτου, εξουσίας, οικονομίας σε λίγα κέντρα. Νομίζω κέρδισε η πρώτη άποψη, ενώ η Χώρα έχει ανάγκη την δεύτερη, ταυτόχρονα βέβαια με ισχυρή πολιτική διακυβέρνηση. 

Είναι η κούραση της περιπέτειας της οικονομικής κρίσης, οι σκηνές χάους του 2015 με το κλείσιμο των τραπεζών, η ενοχοποίηση της Αριστεράς που  γίνεται από τα λάθη της και από την σαφή πολιτική γραμμή Βορίδη και λοιπών. 

Σε όλα τα παραπάνω πρέπει να σταθούμε με επιμέλεια.

Η χώρα σήμερα δεν αλλάζει μόνο με σωστή, μετρημένη διακυβέρνηση. Σαφώς βέβαια αποφεύγει οικονομικές και γεωπολιτικές περιπέτειες και «κακοτοπιές». 

Δεν θα αλλάξουν όμως προς το καλύτερο το σημερινό status στα κοινωνικά δικαιώματα σε Υγεία, Παιδεία, δεν θα αλλάξει το παραγωγικό πρότυπο της Χώρας, δεν θα νιώσει ο νέος επιστήμονας ότι αξιολογείται δίκαια, δεν θα προσχωρήσουμε στα δικαιώματα των κοινωνιών και των επόμενων γενεών, δεν θα αντιμετωπίσουμε αυτήν την σκανδαλώδη συγκέντρωση ασυλίας, προνομίων και πλούτου σε ολίγους, αν προσχωρήσει ο προοδευτικός πολιτικός κόσμος συμβατικά.  

Η ανακατανομή από τον ιδιωτικό πλούτο και τα δημόσια οικονομικά προς την Δημόσια Υγεία και Παιδεία, από τα «δικαιώματα της ανάπτυξης»  πέντε – δέκα εταιρειών προς το φυσικό περιβάλλον και τις επόμενες γενιές, από την παράδοση της ενέργειας μόνο στον ιδιωτικό τομέα, χωρίς εθνικό δημόσιο πυλώνα, από την ασφυκτική συγκέντρωση εξουσίας Μαξίμου στην Αυτοδιοίκηση και πολλά ακόμη παραδείγματα θέλει πολιτικές που αλλάζουν ισορροπίες, πολιτικές με δημοσιονομικό σχεδιασμό και σεβασμό στους Θεσμούς, που διευρύνουν το περιεχόμενο το τι δικαιούται η Κοινωνία από την Ανάπτυξη και την Πρόοδο των Επιστημών, σαφώς όχι τα αποφάγια του πάρτυ που σήμερα γίνεται ή την ευζωία και πρόσβαση στην υγεία για τους έχοντες.

Το ΠΑΣΟΚ σε προγραμματικό συνέδριο, σε πολιτικές και κοινωνικές ζυμώσεις με την κοινωνία, με την στάση του στη Βουλή, στην Αυτοδιοίκηση, οφείλει να θέσει, σε επίπεδο επιλογών, τα ζητήματα μια καλύτερης διακυβέρνησης και ασφάλειας συντήρησης ή μιας σαφώς αξιότερης διακυβέρνησης και δυναμικών αλλαγών. Εγώ, τώρα μειοψηφία προφανώς, επιλέγω την πολιτική μάχη για το δεύτερο πεδίο, μιας ισχυρής «κεντροαριστεράς». 

Συζητήθηκαν πολύ στις εκλογές του ΠΑΣΟΚ τα ζητήματα «αυτονομίας» του χώρου, δεν απαντήθηκαν από συγκεκριμένους υποψηφίους ζητήματα χαλαρής συγκυβέρνησης με δεξιά «αν παραστεί ανάγκη» ή και τα ζητήματα του να ενώσουμε δυνάμεις. 

Πάλι, το «πολιτικό κέντρο» εδώ νομίζω κέρδισε τη μάχη αυτή, αν και τα παρασκήνια ήδη ξεκίνησαν και λειτουργούν διαφορετικά. Το κάλεσμα σε ευρύτερες δυνάμεις δεν έπεισε τους ίδιους στους οποίους απευθύνθηκε, καθώς ο αριθμός των ψηφισάντων δείχνει. 

Η αλήθεια είναι ότι πολύ πολύ δύσκολα θα μπορέσει το νυν πολιτικό επιτελείο ΠΑΣΟΚ να φέρει εντός ΠΑΣΟΚ νυν και πρώην βουλευτές και υψηλά στελέχη ΣΥΡΙΖΑ, καθώς το γυαλί έχει ραγίσει πολλαπλώς. 

Χρειάζεται όμως να καταφέρει το ΠΑΣΟΚ να αποκτήσει ισχυρά χαρακτηριστικά ενός χώρου που δημιουργεί προοδευτική παράταξη, κινητοποιώντας προοδευτικούς πολίτες που είτε απέχουν, είτε ψήφισαν άλλους κομματικούς χώρους. 

Μια δεξιά σήμερα στην Ελλάδα με τα πολλαπλά προβλήματα της κοινωνίας, λόγω των επιλογών της,  με ισχυρή ακροδεξιά και πολυδιάσπαση του χώρου που «τουλάχιστον» δεν προσδιορίζεται ως δεξιά, τι μπορεί να προσφέρει και σε ποιόν; Τι πρέπει τελικά, στρατηγικά το ΠΑΣΟΚ, με την αναβαθμισμένη ηγεσία Ανδρουλάκη,  να κάνει για αυτό; 

Είναι προφανώς πολιτική στρατηγική, η δημιουργία εναλλακτικού προοδευτικού πόλου εξουσίας έναντι στην ΝΔ σήμερα, όχι μόνο για τα ζητήματα εξουσίας του ΠΑΣΟΚ αλλά για το ίδιο πολιτικό σύστημα στη Χώρα. Αυτή η στρατηγική χρειάζεται να γίνει ορατή, να συγκινήσει δυνάμεις και κυρίως νομίζω να επενδύσει στο ενδιαφέρον του κόσμου για συμμετοχή, έλεγχο και πολιτική κριτική.

Για να συμβεί το παραπάνω πρέπει να φύγουμε από τις προσωπικές στρατηγικές πολιτικής επιβίωσης (δείτε έξι υποψηφίους εδώ και κρίνετε), τις παρέες και τους κομματικούς στρατούς. Όταν στην κοινωνία δείχνεις ότι σπαταλάς χρήμα, ενέργεια, ώρες για το «μαγαζί» σου γιατί να εμπιστευτεί, όχι τα πρόσωπα, αλλά έναν χώρος όπου εμφανίζεται ως παζλ προσωπικών ισορροπιών και διευθετήσεων. Δεν θα το κάνει και πολύ ορθά θα πράξει. 

Τις  διαφορετικές απόψεις για περιφερειακά, οικονομικά ή κοινωνικά ζητήματα τις χρειαζόμαστε να τις ακούμε και τις επεξεργαζόμαστε  – ακόμη βέβαια δεν είμαστε εκεί, στον δομημένο πολιτικό διάλογο. Έχουν κυριαρχήσει παρέες ή μεταγραφές αυτών σε όλον το άξονα της ιεραρχίας, με αποτέλεσμα οι συμπεριφορές αυτές να μεταφέρονται σε εκλογικές μάχες προς τα έξω, όπως αυτοδιοικητικές, που για χρόνια βιώνει το ΠΑΣΟΚ μια αλήθεια, ο καθένας, όπου και όπως τον βολεύει, με αποτέλεσμα μεγάλη ζημιά στο χώρο. Το ανάλογο στα εσωτερικά συστήματα εξουσίας, μαγαζάκια, μετεγγραφές από παρέα σε παρέα,  συμπεριφορές που συχνά πληγώνουν ανθρώπους, διακωμωδούν δε κάθε αξιακή επίκληση. Όλα αυτά φωνάζουν από χιλιόμετρα : κυριαρχία αντίληψης οργανωτισμού, μηχανισμών, έναντι των πολιτικών. Εδώ η νέα ηγεσία και το επιτελείο αυτής έχει – αν θελήσει – να δώσει αγώνα, θετικής, μετάλλαξης. 

Πέντε υποψήφιοι μίλησαν για το γιατί της εσωκομματικής αλλαγής εξουσίας. 

Έχασαν και οι πέντε. 

Εκλείπουν οι λόγοι της επίκλησης αλλαγής για να πάμε στο βασικό πεδίο της ενότητας του Χώρου; οι διαπροσωπικές σχέσεις όλων σαφώς θέλουμε να είναι καλές. Τι  ορίζει όμως την ενότητα, πέραν των σχέσεων, της απαιτούμενης επικοινωνίας και συλλογικότητας και των θεσμοθετημένων διαδικασιών; Στις επόμενες εσωκομματικές θα έχουμε πλέον δύο τρία νέα στελέχη που θα δοκιμάσουν την τύχη τους. Θα μιλήσουμε πάλι τότε για τα ίδια, σχέσεις, εσωκομματικό παζλ και status; 

Μπορούμε, θέλουμε να βάλουμε μια μεγάλη τελεία στην κομματική μάχη ισορροπίας; Μια αυτοσυγκράτηση στην ισχύ των μηχανισμών; Δύσκολο πολύ. 

Τουλάχιστον όμως μπορούμε, συντεταγμένα και δημοκρατικά να έχουμε συνεχείς παρεμβάσεις στις πόλεις και τα χωρία μας, να έχουμε εσωτερικά πλαίσια διαλόγου σε επίπεδο πολιτικής απόφασης και οι πολιτικές μας μάχες σε εκλογικές διαδικασίες, πχ αυτοδιοίκηση, επιμελητήρια, να είναι και συντεταγμένες με προοδευτική ατζέντα.

Η Χώρα πέραν των δεδομένων συνθηκών, δεξιάς διακυβέρνησης,  που διευρύνει την ανισότητα έχει μπροστά της βουνό εθνικών γεωπολιτικών θεμάτων. Ποτέ το ΠΑΣΟΚ δεν λειτούργησε με το βλέμμα στραμμένο μόνο στα εσωτερικά ζητήματα, όσο σπουδαία και αν ήσαν και είναι αυτά. Οφείλει η Κοινοβουλευτική Ομάδα, ο Πρόεδρος και τα πολιτικά στελέχη του χώρου μας να εξηγήσουν στην ελληνική κοινωνία τι συμβαίνει γύρω μας, από το μεταναστευτικό και την κλιματική κρίση, τα ζητήματα της Κύπρου, των πολέμων γύρω μας, των θαλασσών μας.  

Έχουμε μια ηγεσία που αναβαπτίστηκε εκλογικά. 

Λιγότερα λάθη.  

Ενότητα δεν είναι να λες «καλημέρα» αυτό είναι αυτονόητο και δεδομένο, ούτε οι θέσεις στον πρωινό καφέ. Ενότητα είναι μια δομημένη πολιτική διεργασία με καθημερινή παρέμβαση στη Βουλή και την κοινωνία. 

Συνεχίζουμε.