ΌΤΑΝ Η ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΔΑΣΟΥΣ ΠΕΡΙΟΡΙΖΕΤΑΙ ΣΕ ΟΡΟΥΣ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΠΕΜΒΑΣΗ
ΠΟΛΛΑ ΤΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΙΚΑ για τη θετική γνωμοδότηση του Δασαρχείου Άμφισσας στο αιολικό έργο των 99,2 MW στη Γκιώνα πάνω από την Άμφισσα, ΚΑΙ ΕΝΤΟΝΑ ΤΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ για την επάρκεια της περιβαλλοντικής τεκμηρίωσης και τη στάση των αρμόδιων υπηρεσιών προκαλεί η θετική γνωμοδότηση του Δασαρχείου Άμφισσας και της Διεύθυνσης Δασών για την εγκατάσταση αιολικού σταθμού συνολικής ισχύος 99,2 MW, με 16 ανεμογεννήτριες στις θέσεις «Παπά Λάκκα», «Κακό Μεσόρραχο», «Κοκκορέτσα» και «Στόλος» στην περιοχή της Άμφισσας.
Με τη γνωμοδότησή του, της 7ης Αυγούστου 2026, το Δασαρχείο αποδέχεται την υλοποίηση του έργου υπό όρους, επικαλούμενο τη δυνατότητα εγκατάστασης έργων Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας σε δασικές εκτάσεις και προβλέποντας, μεταξύ άλλων, μελέτη οδοποιίας, φυτοτεχνική αποκατάσταση και αναδάσωση έκτασης ίδιου εμβαδού με εκείνη που θα εκχερσωθεί. Ωστόσο, η ανάγνωση της ίδιας της γνωμοδότησης γεννά σοβαρά ερωτήματα για το κατά πόσο αξιολογήθηκαν ουσιαστικά οι επιπτώσεις της συγκεκριμένης επέμβασης στο δασικό περιβάλλον της περιοχής.
Το ίδιο το Δασαρχείο καταγράφει συνολική έκταση επέμβασης περίπου 543 στρεμμάτων, καθώς και την κατασκευή νέων και τη βελτίωση υφιστάμενων δασικών δρόμων συνολικού μήκους περίπου 17,7 χιλιομέτρων. Αναγνωρίζει, επίσης, ότι οι εκτάσεις του έργου είναι κατά κανόνα δασικής μορφής και φέρουν δασική βλάστηση, μεταξύ άλλων αείφυλλα πλατύφυλλα και ελάτη. Παρά το μέγεθος αυτών των παρεμβάσεων, η γνωμοδότηση δεν αναπτύσσει αντίστοιχα αναλυτική αξιολόγηση των συνεπειών τους στη δασική βλάστηση, στην οικολογική συνέχεια του τοπίου και στα ενδιαιτήματα της ευρύτερης περιοχής. Αντίθετα, η κύρια έμφαση δίνεται στη δυνατότητα της επέμβασης βάσει της δασικής νομοθεσίας και στους όρους αποκατάστασης που θα εφαρμοστούν εκ των υστέρων.
Ιδιαίτερα προβληματική είναι η αντιπαραβολή αυτής της θετικής γνωμοδότησης με την αρνητική γνωμοδότηση του ΟΦΥΠΕΚΑ, της 19ης Ιανουαρίου 2026, για το ίδιο έργο. Ο ΟΦΥΠΕΚΑ εισηγείται αρνητικά για την υλοποίηση του και προτείνει να εξεταστούν εναλλακτικές θέσεις, επικαλούμενος την αρχή της προφύλαξης. Στην τεκμηρίωση του αναδεικνύει ζητήματα που αφορούν την προστασία της βιοποικιλότητας, τα κρίσιμα ενδιαιτήματα προστατευόμενων ειδών και τις ελλείψεις στην αξιολόγηση των σωρευτικών επιπτώσεων. Η δε ως άνω προηγούμενη αρνητική γνωμοδότηση της αρμόδιας Μονάδας Διαχείρισης του ΟΦΥΠΕΚΑ καθιστά επιβεβλημένη τη σύγκλιση και συνεδρίαση του ΚΕΣΠΑ, το οποίο πλέον θα πρέπει να κρίνει την τύχη του έργου, λόγω ύπαρξης αντικρουόμενων γνωμοδοτήσεων με ουσιώδη σημασία για το έργο, σύμφωνα με τις εφαρμοστέες διατάξεις της αδειοδοτικής νομοθεσίας (ν. 4014/2011).
ΕΙΔΙΚΟΤΕΡΑ, η αρνητική για το έργο γνωμοδότηση της αρμόδιας Μονάδας Διαχείρισης του ΟΦΥΠΕΚΑ επισημαίνει ότι, το έργο βρίσκεται σε απόσταση μόλις 50 μέτρων από τη Ζώνη Ειδικής Προστασίας «Όρος Παρνασσός», περίπου 600 μέτρων από άλλη Ζώνη Ειδικής Προστασίας της Γκιώνας και εν μέρει εντός της Ειδικής Ζώνης Διατήρησης «Όρος Γκιώνα». Επισημαίνει, επίσης, ότι κρίσιμα ενδιαιτήματα προστατευόμενων ειδών εκτείνονται και εκτός των ορίων των προστατευόμενων περιοχών, ενώ ένα από αυτά εντοπίζεται εντός του πολυγώνου του έργου. Παράλληλα, ο ΟΦΥΠΕΚΑ καταγράφει ελλείψεις στην αξιολόγηση των σωρευτικών επιπτώσεων, καθώς δεν συνεκτιμώνται επαρκώς άλλες εγκαταστάσεις ΑΠΕ, υδροηλεκτρικά έργα και υφιστάμενες ενεργειακές υποδομές της ευρύτερης περιοχής. Τα δεδομένα αυτά δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως άσχετα με τις εκτεταμένες δασικές επεμβάσεις που προβλέπει το συγκεκριμένο έργο. Η διάνοιξη δρόμων, οι εκχερσώσεις, οι πλατείες εγκατάστασης και οι συνοδές υποδομές μεταβάλλουν το τοπίο και μπορούν να συμβάλουν στον κατακερματισμό των ενδιαιτημάτων.
Δεν αρκεί, επομένως, να διαπιστώνεται ότι μια επέμβαση είναι καταρχήν επιτρεπτή βάσει της δασικής νομοθεσίας. Απαιτείται ουσιαστική αξιολόγηση των συγκεκριμένων επιπτώσεων της, στο μέτρο των αρμοδιοτήτων κάθε υπηρεσίας, καθώς και τεκμηρίωση ότι οι προβλεπόμενοι όροι προστασίας είναι κατάλληλοι για την αντιμετώπιση των κινδύνων. Η αναδάσωση και η φυτοτεχνική αποκατάσταση είναι μέτρα που μπορούν να συμβάλουν στον περιορισμό ορισμένων επιπτώσεων. Δεν αποτελούν, όμως, από μόνες τους απόδειξη ότι αποφεύγεται η απώλεια ενδιαιτημάτων ή ότι αποκαθίσταται πλήρως η οικολογική λειτουργία μιας περιοχής μετά από εκτεταμένες παρεμβάσεις.
Θέτουμε, συνεπώς, συγκεκριμένα ερωτήματα προς το Δασαρχείο Άμφισσας και την Διεύθυνση Δασών:
• Με ποια ειδική τεκμηρίωση αξιολογήθηκαν οι επιπτώσεις της κατάληψης περίπου 543 στρεμμάτων και της διάνοιξης ή βελτίωσης 17,7 χιλιομέτρων δασικών δρόμων στο δασικό οικοσύστημα;
• Πώς συνεκτιμήθηκαν, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων σας, τα στοιχεία της αρνητικής γνωμοδότησης του ΟΦΥΠΕΚΑ για τα προστατευόμενα είδη, τα κρίσιμα ενδιαιτήματα και τις σωρευτικές επιπτώσεις;
• Με ποια στοιχεία τεκμηριώνεται ότι οι όροι αποκατάστασης και αναδάσωσης επαρκούν για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της συγκεκριμένης επέμβασης;
• Εξετάστηκε η ανάγκη συμπληρωματικών στοιχείων ή αυστηρότερων προϋποθέσεων πριν από τη θετική γνωμοδότηση;
Η προστασία του δασικού περιβάλλοντος δεν μπορεί να εξαντλείται στη διαπίστωση ότι μια επέμβαση επιτρέπεται και στην πρόβλεψη αποκατάστασης μετά την ολοκλήρωση της. Οφείλει να εξετάζει με σοβαρότητα την ίδια την ανάγκη, την έκταση, τη χωροθέτηση και τις συνέπειες των παρεμβάσεων, με γνώμονα τη διατήρηση των οικοσυστημάτων και του φυσικού πλούτου του τόπου.
Η τοπική κοινωνία δικαιούται τεκμηριωμένες απαντήσεις. Και οι αρμόδιες υπηρεσίες οφείλουν να αιτιολογούν με σαφήνεια τις κρίσεις τους, ιδιαίτερα όταν για το ίδιο έργο υπάρχει αρνητική επιστημονική γνωμοδότηση, που αναδεικνύει σοβαρούς περιβαλλοντικούς κινδύνους.
Οι Δασικές Υπηρεσίες της Φωκίδας δεν πρέπει να αντιμετωπίζουν την προστασία της Γκιώνας και του φυσικού περιβάλλοντος ως μια τυπική διαδικασία διεκπεραίωσης όρων και προϋποθέσεων. Νίπτουν τας χείρας τους, ως ο Πόντιος Πιλάτος, επικαλούμενες ως αιτιολογία για την θετική τους γνωμοδότηση ότι, «η εγκατάσταση του έργου προβλέπεται και δεν απαγορεύεται εκ του νόμου»!!!! Τούτο θα μπορούσαν να το επικαλούνται αποκλειστικά σε περίπτωση που είχαν δέσμια προς τούτο αρμοδιότητα ή αν ενεργούσαν στο πλαίσιο ορισμένης διαταγής. Πράγμα που δεν ισχύει. Δηλαδή ούτε δέσμια αρμοδιότητα είχαν, ούτε ενήργησαν στο πλαίσιο ορισμένης διαταγής. Αντιθέτως, στην προκειμένη περίπτωση εγκρίθηκε «ένα φαραωνικό έργο» απολύτως αναιτιολόγητα ως προς τις επαχθέστατες και καταστροφικές συνέπειές του στα οικεία δασικά οικοσυστήματα, ενώ είχαν την διακριτική ευχέρεια οι δασικές υπηρεσίες να το απορρίψουν αιτιολογημένα, αποτρέποντας έτσι και την καταστροφή πολύτιμων δασικών οικοσυστημάτων του τόπου μας.
ΟΦΥΠΕΚΑ (Οργανισμός Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής)
ΚΕΣΠΑ (Κεντρικό Συμβούλιο Περιβαλλοντικής Αδειοδότησης)
